Galeria Sztuki Współczesnej BWA

31 października 2026 (sobota), godz. 17:00

Kto ustanawia reguły komunikacji? Czy słyszenie jest uniwersalną normą, czy tylko jednym z wielu sposobów doświadczania świata? I co dzieje się, kiedy język, zamiast łączyć, staje się narzędziem wykluczenia?

31 października w Galerii BWA zaprezentujemy „Szpiega z Krainy Głuchych” – dokumentalny esej teatralny łączący performance, choreografię, poezję wizualną i muzykę rap wykonywaną na żywo. To spektakl, który odwraca utrwaloną perspektywę, podważając przekonanie o słyszeniu jako uniwersalnej normie i stawiając pytania o społeczne mechanizmy wykluczenia, prawo do własnego języka i możliwość pełnoprawnego uczestnictwa w kulturze.

Punktem wyjścia jest osobista historia Marka Śmietany – Głuchego lektora polskiego języka migowego (PJM), performera i działacza na rzecz praw Głuchych. Jego doświadczenia, zestawione z fragmentami reporterskiej książki Anny Goc „Głusza”, stają się podstawą opowieści o społeczności Głuchych i słabosłyszących, jej historii, tożsamości i walce o samostanowienie. To historia systemowej dyskryminacji i niewidzialności, ale również solidarności, emancypacji i siły wspólnoty.

„Szpieg z Krainy Głuchych” nie tyle przybliża słyszącej większości doświadczenia osób Głuchych, ile poddaje refleksji reguły świata słyszących. Ujawnia hierarchie wpisane w język i komunikację, stawiając pytania o to, kto decyduje o obowiązujących normach i czyj głos uznawany jest za pełnoprawny.

Istotnym wymiarem przedstawienia jest jego oryginalna forma artystyczna. Polski język migowy funkcjonuje na scenie jako język równorzędny wobec polskiego języka fonicznego. Głos traci swoją uprzywilejowaną pozycję, a gest, mimika, ruch i choreografia stają się samodzielnymi środkami wyrazu. Migana opowieść przenika się z rapowanym tekstem i muzyką wykonywaną na żywo, tworząc intensywną, wielowarstwową kompozycję. Rap staje się tu nie tylko elementem dramaturgii, lecz także językiem sprzeciwu, gniewu i solidarności.

„Szpieg z Krainy Głuchych” wykracza poza tradycyjne ramy teatralnej opowieści. Nie tylko ujawnia mechanizmy wykluczenia, ale przede wszystkim otwiera przestrzeń dla odmiennych sposobów doświadczania i interpretowania rzeczywistości.

Twórcy i realizatorzy
Koncepcja, reżyseria i dramaturgia: Lukas Wojcicki
Performance: Edyta Kozub, Marek Śmietana, Lukas Wojcicki
Muzyka: Mikołaj Poncyljusz
Muzyka na żywo: Mikołaj Poncyljusz, Dominik Ossowski
Kostiumy, scenografia, wizualizacje: Mo Tomaszewska
Światła: Grzegorz Podbiegłowski
Tłumaczenie historii Marka z PJM na polski język foniczny: Weronika Szymańska-Gątarek
Produkcja: Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu

Bilety:
Normalny – 40 zł
Ulgowy (młodzież) – 20 zł
Dla osoby z niepełnosprawnością – 10 zł
Dla osoby asystenckiej – bezpłatny (0 zł)

Bilety do nabycia online https://ksiegarnia.bwa.katowice.pl/ lub w Księgarni Galerii BWA.

BILETY WYPRZEDANE!

Treści wrażliwe: dyskryminacja, przemoc psychiczna.

Zapraszamy!