Galeria Sztuki Współczesnej BWA

27.05.2026, godz. 17:30

„Dlaczego językowi i kulturze przyznano sprawczość i historyczność, podczas gdy materia przedstawiana jest jako bierna i niezmienna, albo w najlepszym razie dziedziczy potencjał zmiany jako pochodna języka i kultury?” – pytała badaczka materialności sztuki Ann Sophie-Lehmann („The Matter of Art. Material, Practices, Cultural Logics”, 2015). Na kolejnym spotkaniu z cyklu SŁOWNIK KULTURY 2.0 wspólnie przyjrzymy się relacjom między materią, tkaniną a instytucją. Praktyka projektowa i artystyczna w materii oraz sztuce włókna posłuży jako narzędzie do pomyślenia instytucji miękkiej, włóknistej, podatnej i reagującej na zmiany. Tkanina, będąc wyjątkowym połączeniem materii i znaczenia, stanie się punktem wyjścia do snucia pytań o to, jak mówić o materii, jakiego języka potrzeba w kontakcie z materialnością oraz jak dostrzegać i przywracać jej sprawczość. Prowadzone pojęciowym splotem materia-tkanina-instytucja podejmiemy kwestie zagadnienia autorstwa, dotyku i cielesności oraz alternatywnych sposobów budowania relacji z dziełami sztuki.

SŁOWNIK KULTURY 2.0

Podczas spotkań wcielamy się we własne role: animatorek, animatorów, koordynatorek, koordynatorów, artystek, artystów, stypendystek, stypendystów, dyrektorek, dyrektorów, urzędniczek, urzędników, badaczek, badaczy, kuratorek, kuratorów, negocjatorek, negocjatorów, aktywistek, aktywistów, oraz wiele innych, których formuła dopiero się krystalizuje – aby uczyć się mówić o sobie, mapować napięcia.

Pierwsza edycja, kuratorowana przez Katarzynę Maniak i Łukasza Trzcińskiego urzeczywistniona została w 2016 roku i zakończyła się publikacją drukowaną w kooperatywie z Narodowym Centrum Kultury. W 2026 roku mija 10 lat od publikacji podsumowującej w dyskursywnej klamrze efekty, jak i przebieg pierwszej odsłony projektu. Na ile i jak zmieniły się relacje pomiędzy perspektywami pierwszej odsłony? Jakiemu przebiegunowaniu uległ obieg sztuki w tym czasie? Jak ewoluował język stanowiący lustro napięć w jego polu i język w ogóle? Na te i inne pytania poszukujemy odpowiedzi wspólnie, zapraszając do BWA Katowice zainteresowane osoby gotowe do rozmowy, współmyślenia, a także wyrażania różnic.

Rozpisanym na cały rok działaniom towarzyszy praca artystki wizualnej, rysowniczki – Agnieszki Piksy.

Zespół roboczy na chwilę obecną formują: Tomasz Dąbrowski, Marta Dvorak, Małgorzata Hordyniec, Barbara Lubowiecka, Elżbieta Kaproń, Olga Kasztelewicz, Piotr Knaś, Kinga Kołodziejska, Jessica Kufa, mariia Lemperk, Konrad Mitinyarare, Joanna Rzepka-Dziedzic, Claudia Spałek, Łukasz Trzciński.

Spotkanie poprowadzi Magdalena Furmaniuk.

Dołącz do nas!

Magdalena Furmaniuk-Kopel (ona/jej) – doktorantka nauk humanistycznych w dyscyplinie nauki o sztuce w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Absolwentka Historii Sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Sztuki Współczesnej na UKEN. Przygotowuje dysertację doktorską poświęconą nowomaterialistycznemu badaniu obiektów tekstylnych powstałych po 2000 roku w Polsce.

Realizacja w ramach programu „KONGRESU ESTETYCZNEGO” – całorocznej serii zdarzeń wystawienniczo-performatywnych ukierunkowanych na aktualizację formuły instytucji sztuki, realizowany przy zaangażowaniu zróżnicowanych, dopełniających się wzajemnie języków i narzędzi sztuki oraz udziale osób artystycznych i kuratorskich. Podstawowym punktem odniesienia i jednocześnie punktem wyjścia staje się BWA Katowice, instytucja wdrukowana w centrum tkanki urbanistycznej i społecznej miasta jako narzędzie inżynierii społecznej. Modernistyczny pawilon, stanowiący dziś zabytek architektury to równolatek zaczynu polskiej fali krytyki instytucjonalnej. Konieczność jego aktualizacji przestrzennej oraz ideowej staje się punktem wyjścia do dyskursu dotyczącego sensów i dynamiki instytucji sztuki rozumianej w wymiarze uniwersalnym. Na czas projektu główna przestrzeń ekspozycyjna przeistoczy się w całoroczne laboratorium sztuki. Realizacje historyczne dialogować będą z zupełnie nowymi formując kolektywną refleksję.

kurator „KONGRESU ESTETYCZNEGO” – Łukasz Trzciński