Galeria Sztuki Współczesnej BWA

W języku eskalują napięcia – to on akumuluje i zdradza polityki, jak formujemy pole sztuki i jakie pozycje w nim zajmujemy.

Słowa, tak samo jak obrazy – wchłaniają się wzajemnie i zapożyczają jak również – pozostają w sporze.

Wcielamy się we własne role: animatorek, animatorów, koordynatorek, koordynatorów, artystek, artystów, stypendystek, stypendystów, dyrektorek, dyrektorów, urzędniczek, urzędników, badaczek, badaczy, kuratorek, kuratorów, negocjatorek, negocjatorów, aktywistek, aktywistów, oraz wiele innych, których formuła dopiero się krystalizuje – by uczyć się mówić o sobie, mapować napięcia.

Organizujemy przestrzenie negocjacji i tarcia, wypowiadania różnych wizji oraz opisywania przyjmowanych postaw. Stawiamy pytania o zależności i konfiguracje łączące zaangażowanych aktorów pola sztuki. Przyglądamy się uważnie zebranych treściom, szukając w nich odbić generowanych napięć, obecnych rozdźwięków i współbrzmień.

Pierwsza edycja, kuratorowana przez Katarzynę Maniak i Łukasza Trzcińskiego zakończona publikacją drukowaną w kooperatywie z Narodowym Centrum Kultury urzeczywistniona została w 2016 r.

W 2026 r. mija 10 lat od publikacji podsumowującej w dyskursywnej klamrze efekty jak i przebieg pierwszej odsłony projektu. Na ile i jak zmieniły się relacje pomiędzy perspektywami pierwszej odsłony? Jakiemu przebiegunowaniu uległ obieg sztuki w tym czasie? Jak ewoluował język stanowiący lustro napięć w jego polu i język w ogóle?

„Słownik kultury” zainicjowany został podczas serii spotkań animatorek, animatorów, aktywistek, aktywistów, artystek, artystów, badaczek, badaczy, dyrektorek, dyrektorów, koordynatorek, koordynatorów, kuratorek, kuratorów, stypendystek, stypendystów, urzędniczek, urzędników.

Spotkania prowadzone przez mediatorkę, animatorkę kultury oraz artystkę, były organizowane w formule dialogu i negocjowania znaczeń, relacji oraz wzajemnie zajmowanych pozycji; ścierania się różnych percepcji, przeświadczeń i postaw, ale także współpracy.

Stanowiły one próbę stworzenia agonicznej przestrzeni, odwołując się do modnego i często (przynajmniej teoretycznie) wykorzystywanego konceptu rozpropagowanego przez Chantal Mouffe, którego podstawą jest ujawnianie, a nie wyciszanie i neutralizowanie konfliktu. Konfliktu, który z zasady jest niezbywalny, ponieważ wynika z różnic naturalnie istniejących pomiędzy uczestnikami danej sytuacji, zróżnicowań związanych m.in. z odmiennym miejscem w strukturze, rolą społeczną, potrzebami czy światopoglądem. Model agonistyczny zakłada rezygnację ze skupienia na wrogości oraz opozycyjności na rzecz tworzenia warunków dla współistnienia w jednej przestrzeni i negocjowania znaczeń ze świadomością owej różnorodności i pluralizmu postaw.

Zamierzeniem „Słownika kultury” stało się usłyszenie różnic, wyartykułowanie napięć, istniejących rozdźwięków i współbrzmień wśród uczestników pola kultury i sztuki. Zasadą jednak nie jest antagonizowanie, kreślenie linii podziału i stawianie po przeciwnych stronach barykady. Wyjściowa kwestia, która towarzyszy Słownikowi, czyli zainteresowanie tym, jak funkcjonuje tak zwane pole kultury i sztuki w kontekście relacji pomiędzy jego twórcami, doprowadziła do kolejnych pytań: jakie wizje dotyczące roli, miejsca, zadań kultury/sztuki mają uczestnicy tego pola, jak te przekonania wpływają na ich relacje, i jak odbijają się one w języku, którym się posługują? Słownika nie buduje jeden uspójniony głos, nie tworzy go jednoosobowa narracja; to raczej tocząca się rozmowa, w której wybrzmiewają różne tony: pytające, porządkujące, oceniające, zdające relację.

Rozpisanym na cały rok działaniom towarzyszy praca artystki wizualnej, rysowniczki – Agnieszki Piksy.

Zespół roboczy na chwilę obecną formują: Tomasz Dąbrowski, Marta Dvorak, Małgorzata Hordyniec, Olga Kasztelewicz, Piotr Knaś, Kinga Kołodziejska, Jessica Kufa, mariia Lemperk, Joanna Rzepka-Dziedzic, Claudia Spałek, Łukasz Trzciński

Zapraszamy do współudziału w kolejnych odsłonach warsztatów Słownika Kultury 2.0!

W przestrzeni wystawy czeka na Was post-performatywne stanowisko/miejsce spotkań i tarć.