Galeria Sztuki Współczesnej BWA

24 kwietnia 2026 r., godz. 17:30

Kontynuujemy serię poświęconą niemożliwym scenariuszom instytucjonalnym, którym udało się zaistnieć z wyjątkową konsekwencją. Po pierwszym spotkaniu z LIOS Labs (Laboratorium Pustynnej Wyobraźni na Pustyni Błędowskiej) BWA Katowice zaprasza kolejną organizację – Świetlicę Krytyki Politycznej w Cieszynie.

Świetlica to społeczna instytucja kultury będąca miejscem realizacji działań artystycznych, edukacyjnych, aktywistycznych i badawczych. Powstała w 2009 roku, jej pierwszą siedzibą był budynek strażnicy granicznej znajdujący się nad Olzą – rzeką graniczną między Cieszynem a Czeskim Cieszynem. Od 2016 roku działa w budynku dawnych Zakładów Dziewiarskich Juwenia przy tzw. Cieszyńskiej Wenecji. Świetlica od początku łączyła realizację procesów artystyczno-badawczych z działaniami edukacyjnymi oraz animacyjnymi angażującymi mieszkańców – głównie dzieci i młodzież – zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Spotkania poświęcone aktywności i doświadczeniu cieszyńskiej Świetlicy mają formę otwartych seminariów, podczas których wraz z zaproszonymi osobami, dyskutujemy idee, zdarzenia i relacje stojące za działaniami instytucji. Pierwsze spotkanie poświęcamy etnograficznie zorientowanej animacji kultury, w perspektywie której wszelkie działania animacyjne poprzedzone są lub realizowane poprzez dążenie do rozumienia oraz akceptacji życia społecznego i kulturowego doświadczenia różnych grup. Punktem wyjścia do rozmowy będzie wieloletnia współpraca Świetlicy w Cieszynie z lokalnymi społecznościami.

Seminarium ma formę otwartą – zapraszamy osoby zainteresowane tematem, osoby pracujące w instytucjach kultury, badające kulturę, prowadzące procesy artystyczne i animacyjne. W temat wprowadzą nas:

Natalia Kałuża – etnolożka, kulturoznawczyni, animatorka kultury. Koordynatorka cieszyńskiej edycji Objazdowego Festiwalu Filmowego WATCH DOCS. Prawa Człowieka w Filmie. Kierowniczka Świetlicy Krytyki Politycznej w Cieszynie.

Joanna Wowrzeczka – artystka (habilitacja w zakresie sztuk pięknych) i socjolożka (doktor nauk humanistycznych). Jako socjolożka zajmuje się badaniem pola sztuki w Polsce, jako artystka problemem zdominowanych i przestrzenią publiczną. Od 1999 pracuje w Instytucie Sztuki Uniwersytetu Śląskiego. Założycielka Świetlicy Krytyki Politycznej w Cieszynie. Współzałożycielka Galerii (sztuki współczesnej) „Szara” w Cieszynie, jej kuratorka w latach 2001-2005. Od 2018 Radna Rady Miejskiej Cieszyna (kadencja 2018-23). Od kilku lat swoje działania artystyczne angażuje do diagnozowania rzeczywistości społecznej, koncentruje się na tematach związanych z pracą, polityką, miastem, wykluczeniem. Jest artystka zaangażowaną. Zajęcia ze studentami w dużej mierze realizuje w przestrzeni publicznej odpowiadając na jej aktualne problemy.
Tomasz Rokowski – profesor w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UW, współpracuje z Instytutem Kultury Polskiej UW, członek Rady Doskonałosci Naukowej. Etnolog, antropolog, kulturoznawca, prowadzi badania w Polsce i w Mongolii. Zajmuje się antropologicznymi badaniami ubóstwa, badaniami oddolnych procesów rozwojowych, antropologią sztuki współczesnej i partycypacyjnej, etnograficznie zorientowaną animacją kultury oraz najnowszą metodologią badań kulturowych. Lekarz, specjalista medycyny ratunkowej, pracuje w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Szpitala Bielańskiego w Warszawie. 

Wydarzenie jest częścią „Kongresu Futurologicznego” realizowanego w ramach „Kongresu Estetycznego” – całorocznej serii zdarzeń wystawienniczo-performatywnych ukierunkowanych na aktualizację formuły instytucji sztuki, realizowany przy zaangażowaniu zróżnicowanych, dopełniających się wzajemnie języków i narzędzi sztuki oraz udziale osób artystycznych i kuratorskich. Podstawowym punktem odniesienia i jednocześnie punktem wyjścia staje się BWA Katowice, instytucja wdrukowana w centrum tkanki urbanistycznej i społecznej miasta jako narzędzie inżynierii społecznej. Modernistyczny pawilon, stanowiący dziś zabytek architektury to równolatek zaczynu polskiej fali krytyki instytucjonalnej. Konieczność jego aktualizacji przestrzennej oraz ideowej staje się punktem wyjścia do dyskursu dotyczącego sensów i dynamiki instytucji sztuki rozumianej w wymiarze uniwersalnym.

kurator KONGRESU ESTETYCZNEGO – Łukasz Trzciński
koordynatorka merytoryczna seminariów – Jessica Kufa