Aktualne i zapowiedzi
Performatywność i praktyka — sprawczości infrastrukturalne i skuteczność sztuk
2 czerwca, godz. 18:00
Zadamy pytania, które są żywo obecne w polskiej przestrzenni kulturowej od kilku dekad – o skuteczność praktyk sztuk, o społeczne oddziaływanie. W jakim zakresie skuteczne są działania performatywne czy performans zwykle kojarzone z reprodukcją reprezentacji i politykami estetycznymi, w jakim zaś stała praktyka, także polegająca na organizowaniu czy instytucjonalizowaniu może zmieniać rzeczywistość?
Do rozmowy rozumianej jako współmyślenie i dzielenie się doświadczeniami zaprosiliśmy osoby związane z instytucjami kultury, łączące różne aktywności, zajmujące pozycje wobec problemów i zjawisk współczesności i reorganizujące czynnie modele instytucjonalne: Anna Łazar, Zdenka Pszczołowska, Piotr Wyrzykowski, Łukasz Surowiec
Prowadzenie: Łucja Iwanczewska, Paweł Wodziński
Cykl spotkań „Instytucja między pacyfikacją i unieruchomieniem” jest poświęcony relacjom instytucji kultury z obszarem władzy. Wpływ władzy politycznej różnych szczebli na profile, programy i dobór osób zarządzających polskimi instytucjami kultury jest niezwykle silny. Instytucje są organizacyjnie podporządkowane władzy, stały się formą reprezentacji państwa, w wielu przypadkach jego aparatami ideologicznymi. Próby rozszczelnienia tego konserwatywnego i hegemonicznego systemu – zarówno, gdy chodzi o kwestie programowe, jak i modele organizacyjne – napotykają na opór. Alternatywne rozwiązania instytucjonalne bywają albo pacyfikowane za pomocą działań administracyjnych, albo unieruchamiane, ich energia zostaje przekierowana na działania wewnątrzinstytucjonalne. W obliczu wpływu konserwatywnej władzy politycznej na polskie instytucje kultury, a także polaryzacji politycznej, napięć geopolitycznych, dominacji technologii obliczeniowych czy fragmentaryzacji społecznej, szczególnego znaczenia nabierają więc takie pojęcia jak praktyka czy infrastruktura.
Cykl spotkań „Instytucja między pacyfikacją i unieruchomieniem” wychodzi od tez zawartych w książce Pawła Wodzińskiego „Między pacyfikacją i unieruchomieniem. Starcie sztuki z konserwatywną nowoczesnością w Polsce”, której publikacja planowana jest na jesień 2026 roku, Lotny Dom Wydawniczy, Instytut Sztuki IFIS PAN 2026.
Wydarzenie jest częścią „Kongresu Futurologicznego” realizowanego w ramach „KONGRESU ESTETYCZNEGO” – całorocznej serii zdarzeń wystawienniczo-performatywnych ukierunkowanych na aktualizację formuły instytucji sztuki, realizowany przy zaangażowaniu zróżnicowanych, dopełniających się wzajemnie języków i narzędzi sztuki oraz udziale osób artystycznych i kuratorskich. Podstawowym punktem odniesienia i jednocześnie punktem wyjścia staje się BWA Katowice, instytucja wdrukowana w centrum tkanki urbanistycznej i społecznej miasta jako narzędzie inżynierii społecznej. Modernistyczny pawilon, stanowiący dziś zabytek architektury to równolatek zaczynu polskiej fali krytyki instytucjonalnej. Konieczność jego aktualizacji przestrzennej oraz ideowej staje się punktem wyjścia do dyskursu dotyczącego sensów i dynamiki instytucji sztuki rozumianej w wymiarze uniwersalnym.
kurator „KONGRESU ESTETYCZNEGO” – Łukasz Trzciński