Galeria Sztuki Współczesnej BWA

Kiedy?
9 lipca 2026 r. , godz. 18.00 – część warsztatowa (Magdalena i Ludomir Franczak)
11 lipca 2026 r., godz. 18.00 – performatywny wydruk plakatów (Lotny Dom Wydawniczy)

Gdzie?
Świetlica KP w Cieszynie
al. Jana Łyska 3, 43-400 Cieszyn 
(wejście od ul. Przykopa 20)

W jaki sposób policzyć więzi?
Czy emocje można zmierzyć?
Czym jest wspólnota bez miejsca?
W jaki sposób jesteśmy w stanie ją uratować?

Świetlica Krytyki Politycznej w Cieszynie po 17 latach działalności zostaje zamknięta przez swojego organizatora – Stowarzyszenie im. Stanisława Brzozowskiego w Warszawie. Decyzja ta stoi jednak w sprzeczności z potrzebami i pragnieniami mieszkańców Cieszyna i okolic. Zamknięcie Świetlicy to nie tylko wyprowadzenie działalności z budynku i zwolnienie pracowników, ale także pozbawienie społeczności przestrzeni rozwoju i wsparcia.

Rozpoczęta w tym roku przez BWA Katowice współpraca ze Świetlicą, której celem jest rozpoznanie scenariuszy działań społeczno-kulturalnych i aktualizacja instytucji sztuki, zmieniła swój charakter na interwencyjny. BWA Katowice otoczy ochroną archiwa Świetlicy i zrealizuje szereg działań na pamięci tej instytucji – w Cieszynie i w Katowicach.

Świetlica zamknie się z końcem lipca tego roku. Wspólnymi siłami przygotowaliśmy pożegnanie instytucji w jej obecnym kształcie. W pożegnaniu wezmą udział osoby i idee artystyczne: Magdalena i Ludomir Franczak, Lotny Dom Wydawniczy; osoby współpracujące. Zapraszamy wszystkich tych, którym Świetlica jest bliska do działania performatywno-warsztatowego. „Części wspólne” to forma podsumowania dotychczasowych działań Świetlicy i naszej relacji z nią. W ramach wydarzenia zwrócimy uwagę na wartość dotychczasowej działalności tego miejsca w kontekście budowania relacji i wspólnoty. Poprzez spekulatywne działanie na archiwum i z archiwum miejsca spróbujemy wydobyć to, co wydaje się na pierwszy rzut oka niezauważalne i niepoliczalne. Interesuje nas nie tylko przeszłość, ale też to, co może się stać.

Efektem działania będzie performatywny druk limitowanej serii plakatów. Z jednej strony nawiązują one do artystycznej więzi z tym szczególnym dla nas miejscem, z drugiej są próbą wyartykułowania zaklęcia wypuszczonego w przyszłość. Naszymi towarzyszami w tej podróży będzie talia kart, która powstała w zeszłym roku w ramach projektu „Manifesty dla Przyszłości”, którego Świetlica Krytyki Politycznej w Cieszynie była częścią.

Część warsztatowa odbędzie się w czwartek, 9 lipca o godz. 18.00 w Świetlicy. W sobotę, 11 lipca, o godz. 18.00 odbędzie się performatywny wydruk przygotowanych wspólnie plakatów. Będzie za niego odpowiedzialny Lotny Dom Wydawniczy – projekt artystyczno-kuratorski, którego oś koncepcyjną stanowi maszyna drukarska, ujęta w roli socjotwórczego totemu ogniskującego wokół siebie ludzi i idee sztuki. Maszyna zostaje uspołeczniona jako środek służący dokumentacji artystycznych konceptów, niekoniecznie zrealizowanych. Jej głównym zadaniem jest produkcja druków i tekstów z szeroko pojętego pola sztuki. Pracę maszyny drukarskiej udźwiękowi Ludomir Franczak.

Wydarzenie jest częścią „Kongresu Futurologicznego” realizowanego w ramach „Kongresu Estetycznego” – całorocznej serii zdarzeń wystawienniczo-performatywnych ukierunkowanych na aktualizację formuły instytucji sztuki, realizowany przy zaangażowaniu zróżnicowanych, dopełniających się wzajemnie języków i narzędzi sztuki oraz udziale osób artystycznych i kuratorskich. Podstawowym punktem odniesienia i jednocześnie punktem wyjścia staje się BWA Katowice, instytucja wdrukowana w centrum tkanki urbanistycznej i społecznej miasta jako narzędzie inżynierii społecznej. Modernistyczny pawilon, stanowiący dziś zabytek architektury to równolatek zaczynu polskiej fali krytyki instytucjonalnej. Konieczność jego aktualizacji przestrzennej oraz ideowej staje się punktem wyjścia do dyskursu dotyczącego sensów i dynamiki instytucji sztuki rozumianej w wymiarze uniwersalnym.

kurator „KONGRESU ESTETYCZNEGO” – Łukasz Trzciński

Współpraca kuratorska – Jessica Kufa, Natalia Kałuża