Aktualne i zapowiedzi

Ciąg dalszy – wystawa prac Mikołaja Szpaczyńskiego w Małej przestrzeni

Odkopywanie zasypanych korytarzy jaskini, jako praktyka twórcza Mikołaja Szpaczyńskiego, łączy w sobie rzeźbiarskie zmagania z materią, tradycje land artowe, element performatywny i konceptualny.

W przeciwieństwie do tradycyjnej, wertykalnej rzeźby pomnikowej, upamiętniającej ważne wydarzenie czy postać, drążenie w głąb ziemi jako metoda pracy Szpaczyńskiego, opiera się na formie negatywowej, kształtowaniu horyzontalnych ciągów powietrza i wody. Ten wgłębny pomnik ku czci ziemi, uzupełniany jest metodyczne tworzoną kartografią podziemi, poprzedzoną fizycznym zmęczeniem artysty kopiącego, przeciskającego się i czołgającego. Wielomiesięczne zmagania z ciałem, które więźnie w wąskich przejściach tuneli, klinuje się, w końcu prześlizguje w dalsze partie jaskini, uświadamiają jego kształty, uwyraźniające się dosadnie w dusznym i ciasnym środowisku.

Działania Szpaczyńskiego nasuwają skojarzenia z próbą ukrycia się pod ziemią. Prowokują przy tym wiele pytań. Artysta częściowo odpowiada na nie, odsłaniając w video-dokumentacjach klaustrofobiczną atmosferę wilgotnej jamy. Światło latarki ślizga się po w skałach ujętych w zbliżeniach. Kolejnym kadrom rejestrującym zmagania artysty towarzyszą: postukiwania drobnych kamieni, które wyślizgują się spod poszukujących oparcia stóp i palców, szelesty, westchnienia i przyspieszony oddech.

Przebywanie artysty pod ziemią jest sposobem odczytywania historii zapisanej w warstwach geologicznych, rozmyślaniem o czasie. Jaskinia zamuliła się w całości od dna aż do stropu, i była w ten sposób ukryta od setek tysięcy, a może nawet milionów lat przed istnieniem człowieka, aż do teraz. To kapsuła w której czas i przestrzeń zniknęły przez wypełniającą ją zbitą masę gliny, mówi Szpaczyński. Historia ziemi, odsłonięta w korytarzach jaskini, jest rozpisana na zmienione w zwietrzałe skały pradawne rośliny i organizmy, rafy koralowe i głowonogi. Zawiera w sobie zapis zmian linii brzegowych dawnych mórz, szlaki, którymi kiedyś płynęły rzeki, historie wybuchów wulkanów, susz i zlodowaceń.

Jaskiniowe medytacje Szpaczyńskiego odprawiane w ciemnościach wydają się pewną formą oddawania czci ziemi, echem starożytnych kultów misteryjnych, odtwarzających cykl kiełkowania, kwitnienia, owocowania i obumierania. Upajanie się hipnotyzującym zapachem rozkopanej gleby, będącej wypadkową działalności mikroorganizmów z rzędu promieniowców i innych procesów rozkładu materii organicznej, staje się częścią zapominanego rytuału celebrującego materialność, zapowiedzią nieuchronnego finału każdego ciała.

Kuratorka
Marta Lisok

Otwarcie wystawy 12 lutego 2021 roku, od godz. 10.00.
Oprowadzanie artysty po wystawie 12 lutego 2021 roku, w godz. 16.00–18.00 (w tych godzinach wstęp bezpłatny).
Wystawa potrwa do 21 marca 2021 roku.

Mikołaj Szpaczyński (ur. 1989) – Absolwent malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach (2017), obecnie doktorant na Wydziale Intermediów Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Tworzy filmy, rzeźby i instalacje. Laureat wyróżnień w konkursie Młode Wilki 2016 oraz w 13 Konkursie Gepperta (2020). Zwycięzca open call na rezydencję w Kozielcu nad Wisłą w ramach projektu W788 (2019). Autor wystaw indywidualnych: Uziemienie w galerii Szarej w Katowicach (2017), Na końcu spojrzenia w Miejscu Projektów Zachęty w Warszawie (2019) oraz Bez ustanku w Trafostacji Sztuki w Szczecinie (2019).

Zobacz także

Regulamin 27 Biennale Plakatu Polskiego

Z uwagi na nieprzewidywalną sytuację pandemiczną, trudną kondycję finansową, a co za tym idzie, ograniczenie budżetu, Organizatorzy wprowadzają istotne zmiany w Regulaminie Biennale Plakatu Polskiego.

Zapoznaj się z regulaminem zwiedzania z zachowaniem zasad bezpieczeństwa

Dla Waszego bezpieczeństwa wspólnie z Sanepidem wypracowane zostały zasady zwiedzania wystawy. Prosimy o zapoznanie się z nimi przed wizytą.