Galeria Sztuki Współczesnej BWA

Są historie, które milkną, zanim zdążą wybrzmieć. Zostają w ciele, w myślach, w napięciu dłoni. historie nie(d)opowiedziane zaczynają się tam, gdzie głos na chwilę milknie — i gdzie budzi się inny język: dotyk, faktura, ciężar materiału, ślad gestu.

W 2025 roku Galeria BWA po raz pierwszy w swojej historii wyszła poza własne mury z działaniami artystycznymi. Partnerem projektu był Szpital Kliniczny im. dr. Józefa Babińskiego w Krakowie – jeden z najważniejszych ośrodków psychiatrii w Polsce, a zarazem miejsce o szczególnym znaczeniu: to właśnie tutaj narodziły się pierwsze praktyki terapii przez sztukę w Polsce, rozwijane już w połowie XX wieku, gdy zaczęto dostrzegać twórczość pacjentów nie jako „objaw”, lecz wartość i formę ekspresji.

Dziś, po ponad pół wieku od tamtych przełomów, Galeria BWA wraca do tego dziedzictwa w nowy sposób: zapraszając osoby dorosłe doświadczające kryzysu psychicznego, do pełnoprawnego współtworzenia wystawy i działań kulturotwórczych. historie nie(d)opowiedziane opierały się na cyklu spotkań twórczych prowadzonych przez artystki i artystów łączących praktykę sztuki współczesnej z doświadczeniem pracy relacyjnej i arteterapeutycznej:

Transfer = Przeniesienie / Przesyłanie
Prowadząca: Marta Jagoda-Błaszczak
Warsztat miał formę procesu. Uczestnicy tworzyli gliniane matryce, często symetryczne i organiczne, nawiązujące do estetyki kształtów Rorschacha. Następnie odbijali je na tkaninie i papierze, a finalnie wybierali fragmenty, które były im najbliższe. Powstające obrazy nie wynikały z projektu, lecz z gestu, nacisku dłoni, przypadku i intuicji — jakby materiał „pamiętał” to, co trudno opisać.

Emocjonowanie / Przelewanie
Prowadząca: Oliwia Musiał
„Przelewanie” było pracą z emocją poprzez duży, wspólny, tekstylny gest. W pracy z materiałem pojawiały się szycie, splatanie, zszywanie i cerowanie — jako metafory naprawy, łączenia i budowania ciągłości. Materiał stał się tu miękkim polem zapisu przeżyć, przestrzenią oczyszczenia i chwilowego przeniesienia myśli poza lęk, napięcie i ciężar codzienności.

Nić Ariadny
Prowadząca: Edyta M. Nieduziak
Warsztat nawiązywał do mitu o nici, która prowadzi z labiryntu. Uczestnicy tworzyli materialne nici i struktury, splatając je z tekturą i obiektem przestrzennym – jako metafory kierunku, poszukiwania, orientacji i odzyskiwania sprawczości. Praca z fakturą, łączeniem i budowaniem form stała się procesem odnajdywania własnej drogi przez materiał, nie przez instrukcję. To warsztat o tym, że wyjście zaczyna się od pierwszego, nawet kruchego połączenia.

historie nie(d)opowiedziane to opowieść o kryzysie, który nie kończy życia i o twórczości, która nie jest ucieczką od świata, lecz próbą powrotu do niego na własnych warunkach. Doświadczenie — nawet trudne — może przybrać formę, być widoczne i współistnieć z innymi językami sztuki.

Kuratorka projektu
Olga Kasztelewicz

Oddziały Szpitala zaangażowane w projekt:
Oddział Psychiatrii Sądowej o Podstawowym Zabezpieczeniu
Oddział Psychiatrii Sądowej o Wzmocnionym Zabezpieczeniu
Oddział Rehabilitacyjny Dzienny „Biały Domek”